آموزش و پرورش قوم بختیاری

بی اختیار یاد برخی پیرمرد های قدیمی می افتم که با فراز و فرودی خاص در لحن، با صدایی که گویی ازعمق وجودشان جاری میشد گه گداری در هر مجلس و محفلی برای رسمیت دادن به جلسه اینگونه میگفتند"صلبات را خدا گفت در گوش مصطفا گفت ...مطلب را از دزپارت می آورم و اینجا میگذارم ! تا باردیگر ثابت شود بختیاری ها مردمانی هستند دارای باورهای ناب توحیدی و ولایی!

قوم بختياري به گواه تاريخ در ازمنه مختلف در جهت دفاع از آرمان و اهداف اصيل خود كوشا و در تكاپو بوده است. آثار خطي موجود و كتيبه هاي سنگ نوشته كه از دوران قديم برجاي مانده حكايت از آن دارد كه مناطق مختلف اين سرزمين داراي تمدن و فرهنگ غني بوده است. هجوم حكومت هاي بيگانه تعم از مقدونيان، مغولان، گوركانيان و تركان كه زبان و خط آنها به عنوان زبان رسمي بر مردم تحميل مي گرديد نتوانست زبان بختياري را كه از شعب زبان فارسي است از ميان بردارد. از آنجا كه زبان بختياري زبان محاوره است و از آن براي كتابت استفاده نمي شود. انتقال ميراث فرهنگي، اشعار، ترانه ها،مثل ها، واژه ها و ديگر اطلاعات به صورت سينه به سينه تا به امروز امتداد يافته، باعث شده است تا بسياري از تعليمات و فرهنگ اين قوم با گذشت زمان به فراموشي سپرده نشود.

 اقوام بختياري تا پيش از سال 1314 ش در مكتب خانه ها نوآموزان را تعليم مي دادند. كلانتران،‌كدخدايان،‌مدرسين و ميرزاها كه بزرگان قوم بودند براي تكميل دوره ي آموزشي محله هايي ايجاد مي نمودند و در تمامي مراحل زندگي كوچ زيستي در ييلاق و قشلاق تا مرحله ي تكميل دوره همراه شاگردان خود بودند.

 روش تدريس:

 ابتدا حروف الفبا را الف تا ي روي لوحه هاي نوآموزان مي نوشتند و يكجا تدريس مي كردند. بعد از شناخت حروف الفبا كار تدريس قرآن از آيه هاي كوتاه و مبني بر روش تمرين و تكرار بر اساس تكنيك «توجا» تعليم داده مي شد. بعد از ختم سوره هاي قرآن كتاب هاي حماسي را به منظور ايجاد روح سلحشوري ايل وندان آموزش مي دادند. كتاب هاي شاهنامه فردوسي،‌حمله ي حيدري، جوهري، امير ارسلان، حيدربك و... اهميت والايي داشت. همچنين كتاب هاي پندآميز اعم از چهل طوطي، خمسه ي نظامي گنجوي و احاديث ائمه ي اطهار(عليهم السلام) در جهت آموزش شريعت دين و آيين تدريس مي شد و سرلوحه هايي به نام هاي « رَز وميش، صلوات نامه، شاه بَربَر و علي سينا» خوانده مي شد.

 مثال توجا:

 براي تدريس نام محمد (ميم– پيش مو– ح زَد- م ال زَمَد) محمّد

 نام پرويز(پياريز- پر- وري زيروي- زيرز) پرويز

 (سر لوحه صلوات نامه ) تدريس نو آموزان :

لطفا بقیه را در ادامه مطلب بخوانید:

سلام

بد نيست گاهگاهي به شاهنامه سر بزنيم  و حماسه هاي سروده  جناب فردوسي را مرور كنيم اما  وقتي داشتم شاهنامه را مي خواند م به سروده  حماسي  پولادوند برخوردم وبسيار برام جالب بود  زيرا پولادوند باب از ايل ميوند  چهارلنگ بختيار است  كه طايفه ما هيودي  زير مجموعه آن مي باشد واينكه چه سنخيتي با اين نام پولادوند در شاهنامه دارد را بايد  بررسي كرد وشما در اين مورد نظر بدهيد.

نوشتن نامه افراسياب به  پولادوند

يكي پادشاه بود پولادوند

                 رسيده سرش تا به چرخ بلند

در آن كوه چين اندرون جاي او

                نبود اندر آن بو همتاي او

ابا لشگري گشن" و مردان چنگ

               سپهبد نهنگ و سپاهش پلنگ

يكي نامه نزديك پولادوند

             سراي" و از راز بگشاي بند

نخست آفرين كن نهاندار پاك

          كز ويست نيروي و هم زهد پاك

 خداوند كيان و گردان سپهر

              خداوند ناهيد و رخشنده مهر

اگر يارمندست چرخ بلند

                   بيايد برين  مرز پولادوند

بسي لشكر از ترك و سقلاب و چين

               شكوساز و پيمان شدند اندراين

بسي بوم و بر ها" كه ويران شدست

                  همه از دليران ايران شدست

و....

سلام

 اين روزها در آستانه فصل سرما و كمبود سوخت خيلي ها دوبار دوچار مشكل ميشن بيچاره مدارس عشايري و روستايي در زمان قديم كه خيلي سخت بود اما اكنون كه كمتر به صورت طبيعي زندگي مي كنند شاید سختي آنها چند برابر شده است بیچاره بچه مدرسه ها من که خودم خیلی در فصل زمستان در روستا سختی کشیده ام رنج آنها را می دانم  اما اکنون چه کسی باید به فکر بیچاره مردم باشد؟

ضمنا به این دو وبلاگ هم سربزنید   و شهدای روستای ما را ببینید که روزگاری بچه های مدرسه چغاگرگ بوده اند http://6200.blogfa.com/  و  http://1175.blogfa.com/

در حاشيه سفر رئيس جمهور به لرستان  

البته کار ما سیاسی نیست بلکه  ای کاش رییس جمهوری نمایندگانی هم به روستاها بفرستندتا از نزدیک شاهد مشکلات آنها باشند  چغاگرگ ما از نبود آب بهداشتی هنوز  هم رنج می برد

    ¤ دكتر احمدي نژاد در اين سفر هم بدون تشريفات رايج در سفرهاي رؤساي جمهوري قبلي عمل كرد.

    با وجود اينكه چندين جايگاه توسط شركت پست براي جمع آوري نامه هاي مردمي ايجاد شده بود عده اي تمايل داشتند كه نامه هايشان را شخصا به رئيس جمهور تحويل دهند كه دكتر احمدي نژاد ضمن اشاره به تك تك افرادي كه در پشت ميله ها نامه در دست داشتند به يكي از همراهانش دستور داد همه نامه ها را دريافت كند.
    ¤ بر اثر ازدحام جمعيت، قسمتي از نرده هاي اطراف ورزشگاه اليگودرز فرو ريخت و باعث مجروحيت سطحي چند نفر گرديد.
    ¤ جوانان اليگودرز شعار مي دادند (بيكاري جوانان مشكل اصلي ماست) كه دكتر احمدي نژاد گفت: ما براي حل اين مشكلات به اينجا آمده ايم.
    ¤ هنگامي كه سخنراني دكتر احمدي نژاد در جمع مردم خرم آباد از راديو پخش مي شد و رئيس جمهور چند جمله اي به زبان لري بختياري بيان نمود، 
    ¤ رئيس جمهور از ابتداي ورود به محل سخنراني تا پايان مراسم ايستاده بود و به ابراز احساسات مردم پاسخ مي داد.
    

سلام

گاهي وقتا دلم ميگيره براي خودم و ديگران ' براي اينكه راحت نيستيم  ' براي اينكه مدام در تكاپو هستيم  اما انگاري اين جاده پاياني ندارد

نمي خوام آيه ياس بخوانم  اما  با وجود اينهمه امكانات جور وا جور  به هر كدام كه روي  مي آوري انگاري دل نگراني  كه نكند روز بعد مدل  ديگر بيايد  و ما عقب بمانيم ' البته  مدل گرايي هيچ وقت خوب نيست و خوب هم نبوده  زيرا بايستي كيفيت  هر چيز  واينكه چه كاربردي در زندگي ما دارند را مد نظر داشته باشيم

در روزگاران قديم  مردم  اين امكانات را نداشتند  اما باور كنيد  شبها راحت سر بر بالش مي گذاشتند  و

دم شفق با روحيه از خواب  بلند مي شدند  و با كمك و ياري هم  به  كارهاي روزمره ادامه ميدادند .

اما در روزگار فعلي هركس بتواند فقط گليم خود را از آب بيرون بياورد  كارش نيكوست.

 در روزگاران قديم غذا ها همه طبيعي بود  هر روز يك مدل ماست به بازار نمي آمد  گاو همان گاو بود و شير همان شير بدون آب.

خيلي دلم مي خواست  زندگي طبيعي آن موقع را داشته باشم باور كنيد اما...

 آدمها امروزه خيلي سخت  بر آنها مي گذرد خصوصا اگر پول هم نداشته باشد  كه ديگه وا مصيبت ها .

شبها با هزاران كابوس مي خوابند صبحها با چشمهاي آلوده به خواب و خسته بلند مي شوند البته نه صبح زود بلكه آفتاب  كلي بالا آمده !

درب منازل مانند قديم آب پاشي نمي شه ' درب ها همه به روي هم بسته است  'ديوار ها همه بلند  پنجر ه ها ميله زده  ' سر وصداي دها دستگاه جور وا جور در منازل مانند  يخچال- تلويزيون ويدئو- جارو برقي ماشين ريش تراشي – سگا-هم زن برقي – ماكرو فر و... آسايش شب را از آدمها گرفته  'بدون توجه به اين كلام الهي كه فرمود شب را براي آسايش شما قرار داديم اما متا سفانه خيلي از جوان هاي ما شبها تا دير وقت توي كو چه ها و بازار چه ها بدون هدف  پرسه ميزنند. بدون اينكه به آسايش خود و ديگران  فكر  كنن .

بعضي از سوپر ماركتها  هم ماشالله تا دير وقت باز هستند و صبح روز بعد تا ساعت 10  خواب تشريف دارن

 خيلي از آدمها هم اخلاقشان تغيير كرده  ميش هايي هستند در جلد گرگ .

نمي شود آنها را شناخت هر روزي يك چهره دارن همش منفي بافي را دوست دارن  وتوجه هشان به نكات ريز و پيش پا افتاده است  همش دوست دارن جنگ و جدال راه بيندازن و خود را خوب جلوه ميدن  تا بتوانند زندگي كنند اما غافل از اينكه آنها  نيز  روزي خود دچار چنين گرفتاري خواهند شد  و دست تقدير روزگار  همه چيز را بر روي سرشان خراب ميكند ودر اين وادي تنها ي تنها مي مانند.

خوب سرتان را درد نياورم بيشتر از آن مزاحمتان نميشم اما  اين كلام را شنويد كه:

زندگي كن و بگذار ديگران هم زندگي كنند.

وارگه

وارگه آرد به شبهاي دراز

بچه ها را دور هم با قصه ساز

كوچ ما شد رهسپار گرمسير 

 با چنين آرايشي از سردسير

هفت خوان رستمي در پيش روست

لحظه ها بار همان در گفتگوست

ميبريم اين راه را با پاي خويش

در هواي ديدن فرداي خويش

خان اول در كنار وارگه

گستراند مال بار وارگه

وارگه بر جسم ما جان ميدهد

بوي عطر پونه زاران ميدهد

وارگه يادآور ديرينه هاست

داستاني از حضور چينه هاست

واما

مسیر کوچ طایفه هیودی

از جاي جاي عالم بدانيد

ژاپني ها دوست دارند وقتي غريبه ها را مي بينند  با ملايمت دست بدهند

اگر چند دقيقه دير به ملاقات يك آلماني برويد  او ناراحت میشود

مردم آمريكاي شمالي  ترجيح مي دهند كه در فاصله 90 سانتي متري با هم صحبت كنند

اما مردم آمريكاي لاتين در فاصله 60 سانتي

چيني ها به هنگام صحبت به ندرت دست شان را تكان مي دهند

امريكايي ها به شدت دوست دارند اسم كوچك افراد را صدا بزنند

مكزيكي ها ازروي احترام در چشمان كسي نگاه نمي كنند

مردم مسلمان با توجه به باورهاي  مذهبي  معمولا  به جنس مخالف دست نمي دهند

بلغاريها وقتي منظورشان بلي است سرشان را به اطراف تكان مي دهند

ايتاليا يي ها قبل از صحبت هاي جدي اول در مورد مسائل  خودمانی گفتگو مي کنند

مردم هندوستان دوست ندارن كسي با انگشت به آنها اشاره كند

مردم ايران دو انگشت دست راست را علامت پيروزي مي دانند

فليپيني ها كلمه نه را غير مودبانه مي دانند 

و در روستاي چغاگرگ ما زمان قديم  مراسم عروسي هفت شبانه روز بود

در بلاد شما زمان قديم چگونه بود؟